سخن روز

۱۳۹۸/۰۲/۰۳

کابل شهروندانش را دیوانه خواهد کرد


در محیط زیست و محیط کار آلاینده‌هایی وجود دارند که می‌توانند آسایش و سلامت و حتی ایمنی افراد را به مخاطره بیندازند. این آلاینده‌ها می‌توانند در هوا، زمین و آب باشند. آلایند‌های هوا شامل فیزیکی و کیمیایی هستند. در مبحث آلودگی هوا، آلاینده‌های فیزیکی دارای اهمیت بالایی می‌باشند. آلاینده‌های فیزیکی شامل آلودگی پرتوها و میدانها، آلودگی نور و آلودگی صوتی مطرح می‌باشد
منظور از آلودگی صوتی امواج ناخواستۀ است که در شرایط مکانی و زمانی ویژه بر فعالیت موجودات زنده به ویژه انسان تأثیر گذاشته و می‌تواند عوارض متعدد جسمی و روحی و علی‌الخصوص اختلال در اعصاب شنوایی را سبب شود.
از دیدگاه علمی، آلودگی صدا به سطحی از وجود امواج صوتی اطلاق می‌شود که بتواند سبب اختلال در آسایش افراد گردد یا سبب آزار عصبی - روانی، اختلال فیزیولوژیک یا بیماری گردد.
یکی از حقوق یک شهروند، آرامش صوتی وی است. صلب مسئولیت از این مهم موجب بروز عدم تمرکز، پرخاشگری و در نهایت اختلالات روحی شهروندان می‌شود.
آلودگی صوتی به واحد دسیبل اندازه گیری می شود. صحبت كردن دو نفر در حالت عادی در یك زمان حدود 25-30 دسیبل می‌باشد و زمانی ‌كه دو شخص از فاصلۀ زیاد با صدای بلند صحبت می‌كنند، صدای معمولی‌شان به 40-50 دسیبل نیز می‌رسد. بناءً صداهایی كه در طول شب از 50دسیبل و در طول روز از 70 دسیبل بیشتر باشد، آلودگی صوتی ایجاد می‌کند.
گرچه انسان به سرو صدا عادت کرده ولی در حقیقت آلودگی صوتی یک عامل خستگی بوده و ظرفیت کار انسان را چه در مشاغل فکری و چه در شغل‌های بدنی و ساده کاهش می‌دهد.
آلودگی صوتی که به مرگ خاموش نیز شهرت دارد می تواند عوارض متعدد و خطرناکی به لحاظ روانی و جسمی در افراد ایجاد کند. برای مثال می توان به این موارد اشاره کرد:
کابل شهروندانش را دیوانه خواهد کرد
سردرد
حالت تهوع
پرخاشگری
کاهش آستانه تحمل
احساس خشم بی دلیل
حملات میگرنی
عدم تمرکز و گیجی
معده درد عصبی
رنگ پریدگی و وز وز گوش
افزایش درگیری های خانوادگی
مشکلات بینایی و سرگیجه
کابل پایتخت افغانستان، یکی از پرسر و صدا ترین شهرهای افغانستان محسوب می شود، باشندگان این شهر در جریان روز با انواع صداهای دلخراش از صداهای موسیقی بلند درموتر گرفته تا صدای دلخراش پرواز هلی کوپتر ها، بلند گوهای رستورانت ها، بلند گوهای شرکت های آیسکریم، بلند گو های دست فروش ها و میوه فروش ها، هارند های بلند وسایط حمل ونقل، کارخانه های نجاری و آهنگری و سایر صداهای که به انسان صدمه وارد میکنند روبرو اند.
وقتی در شهر دو نفر با اندک حرفی، با هم دست به یخن می شوند؛  از تاثیر ٱلودگی صوتی است که از قبل ذهن آنان را مغشوش کرده است.
میزان منابع تولید برخی صدا ها در افغانستان:
    پرواز طیاره ها ۱۰۰ – ۱۳۰دسی بل

    هارند موتر های نظامی ۹۰ تا ۱۰۰ دسی بل

    هوتل های عروسی ۱۰۰ تا ۱۱۰ دسی بل

    آهنگری و حلبی سازی ۴۰ تا ۹۰ دسی بل

    مراکز خرید و فروش ۵۰ – ۷۰ دسی بل

    بلند گو های رستورانت ها ۸۰ – ۹۵ دسی بل

    جاده های پر ازدحام ۷۰- ۹۰ دسی بل

    ماشین لباس شویی ۶۰ – ۹۰ دسی بل

    مناطق صنعتی ۸۰ – ۱۱۰ دسی بل
چنانچه دیده می شود آلودگی صوتی، از جملۀ آلودگی‌های خطرناک محیط‌زیستی در شهر کابل است که در جریان سال های گذشته، با وجود افزایش روزافزون این نوع آلودگی، ارگان‌های ذیربط برای کنترول آن کم‌تر توجه کرده‌اند.
اکنون نیز بنظر می رسد که مردم و حکومت هیچ کدام برای رفع این مشکل اقدامی نخواهند کرد؛ چنانچه بسیاری از باشندگان کابل بدون در نظر داشت فرهنگ شهری، در هر گوشۀ از شهر، صدا بلند می کنند و مسئولان حکومتی هم به رسم رهنمایی مردم با بلند گوها در چهارراهی ها بر می آیند و صداهای رهنما گرایانه سر می دهند.

۱۳۹۸/۰۱/۲۹

شهر کابل و مبلمان شهری

در صنعت شهر سازی و زیبا سازی فضاهای شهری اصطلاحی تحت عنوان مبلمان شهری بکار برده می شود که ممکن است کمی ابهام برانگیز باشد.
انسان موجودی زیبا پسند است. بنابراین همیشه در پی طرح های زیبا و فضاهای مسحور کننده است. شهرها را به زیبائی طراحی می کند و از فناوریهای پیشرفته در زمینه های نور ، صدا ، و سایر جلوه های بصری برای زیبا تر شدن آنها استفاده می کند تا احساس آرامش بیشتری در شهروندان ایجاد نماید . دامنه مفهومی و کاربردی مبلمان شهری بسیار گسترده است . مبلمان شهری به مجموعه وسیعی از وسایل ، اشیا، دستگاه ها ، نمادها ، خُرده بناها ، فضاها و عناصری گفته می شود که در سرک ها و در کل فضای باز شهر نصب شده اند و استفاده عمومی دارند. در تعریفی دیگر، به مجموعه اجزایی که در فضاهای شهری چیده می شوند و به استفاده عموم جهت رفع نیازهای زیست محیطی می رسند و منظر و هویت شهری را، تحت شعاع قرار می دهند را مبلمان شهری یا اسباب و اثاثیه شهری می گویند.
در یک تعریف جامع مبلمان شهری یک اصطلاح عمومی است که اولین بار در انگلستان، کانادا و استرالیا استفاده شده و برای اجناس و قطعات نصب شده در کنار سرک ها و جاده ها گفته می شود.
  مبلمان شهری خود انواع مختلفی دارد که هر کدام، از حیطه طراحی شهری، در راستای هویت شهر و سیمای آن گام بر می دارد و آینه ای از فرهنگ شهر است، که از انواع این مبلمان می توان به صندلی ها و نیمکت ها، ایستگاه های بس، سطل های زباله، بیلبوردها و تابلوهای تبلیغاتی،  نمادهای شهری و ... اشاره کرد.
 اجزای مبلمان شهری، سه ویژگی اساسی دارند: کارکردی بودن، زیبایی وهویت مند بودن است که در صورت داشتن هر سه ویژگی، می‌تواند نیاز عملکردی، بصری و هویتی شهروندان را همزمان برآورده سازد.
مبلمان شهری از اثر گذارترین عوامل در فضاهای شهری در ذهن شهروندان هستند ، تا حدی که معمولا ساکنین و حتی گردشگران ، مناطق مختلف یک شهر را با مبلمان و زیبایی های مخصوص به آن می شناسند.
مبلمان شهری متناسب با فرهنگ، آداب و رسوم هر جامعه تجهیز می گردد. در واقع هر شهری دارای هویت می باشد که تجلی آن در بافت و تجهیزات شهری آن جلوه گر می باشد.
اما مبلمان شهری در شهر کابل چه قدر رعایت می شود؟
اگر چه دامنه مفهومی مبلمان شهری گسترده است به عنوان نمونه به جلوه های بصری ناشی از موجودیت بنر ها و تابلوهای تبلیغاتی که در هر گوشه و کنار نصب شده اند اشاره میکنم.
شهرداری کابل هیچ گونه پلان و برنامه برای مدیریت این بخش از مبلمان شهری ندارد و تنها به عایدات اندک پولی آن توجه می کند. در حالیکه موجودیت بیش از اندازه بنرهای تبلیغاتی علاوه بر از بین بردن زیبایی باعث آلودگی محیط زیستی نیز میگردد. زیرا آلودگی محیط زیستی تنها به آلودگی هوا اطلاق نمی گردد.
موجودیت هزاران عکس تبلیغاتی بر روی دیوارها و جاده های شهر کابل علاوه بر نابود نمودن زیبایی شهر سبب آلودگی روانی و بر هم خوردن آرامش شهروندان نیز می شود.
شهر کابل و مبلمان شهری
شاید این سوال مطرح شود که شهرداری کابل حتی توانائی جمع آوری کامل زباله ها را از سطح شهر ندارد چه برسد به رعایت اصول انجنیری در رابطه به مبلمان شهری؟
در پاسخ باید اذعان داشت که مشکل بزرگ، خسارت های بزرگ و مشکل کوچک خسارت های کوچک را بوجود می آورد. هر چند زباله های شهری باعث انواع امراض جسمی می گردد و خطرات بیشتری را بار می آورد ولی امراض روحی و عدم آرامش فکری نیز کمتر از مریضی های جسمی تلقی نمی شود. از طرف دیگر مشکلات بزرگ همچون جمع آوری زباله به وقت و هزینه زیادی ضرورت دارد در حالیکه کنترول بنرهای تبلیغاتی تنها به مدیریت درست وابسته است و هزینه آنچنانی را به مصرف نمی گیرد.
دل کسی برای شهروندان کابل نمی سوزد.

۱۳۹۸/۰۱/۲۶

پس از مسدود شدن فیسبوک چی خواهد شد؟

پس از مسدود شدن فیسبوک چه خواهد شد


دامنه تاثیر و نفوذ شبکه‌های اجتماعی آن‌قدر در زندگی اجتماعی و سیاسی انسان‌ها گسترده شده که برای دولت‌های سرکوبگر هراس جدی ایجاد کرده است.
وزیر مخابرات و تکنالوژی معلوماتی افغانستان روز شنبه 24 حمل در یک نشست خبری گفت: اگر فعالیت فیسبوک در افغانستان مطابق با قوانین این کشور نباشد، متخصصان افغانی ظرف 6 ماه آینده این شبکه اجتماعی را در این کشور فیلتر خواهند کرد.
این سخنان پس از آن شنیده شد که کاربران شبکه‌های اجتماعی در اعتراض به گران بودن هزینه اینترنت در افغانستان، کمپاینی را با هشتگ "اترا کجاست"، راه‌اندازی کردند. پیش از آن نیز راه اندازی ده‌ها کمپاین دیگر در شبکه های مجازی به ویژه فیسبوک توانسته است مقام‌ها را مکلف به پاسخگویی کند.
فیسبوک در افغانستان به تناسب دیگر شبکه های اجتماعی کاربران بیشتری دارد. بر اساس برخی از آمارها، در افغانستان حدود ۹ میلیون نفر به اینترنت دسترسی دارند که بیشتر آن‌ها کاربران فیسبوک هستند.
گفته می شود که امروزه تکنولوژی های موجود روی اینترنت، فیلترینگ را بی اثر کرده است و کاربران وب، ابدا پشت درهای فیلترینگ نمی مانند، آسان ترین راه استفاده از فیلتر شکن است.
همسایه غربی افغانستان، جمهوری اسلامی ایران یکی از کشور های است که دسترسی شهروندان خودرا به شبکه های اجتماعی و سایت های سیاسی  محدود کرده است. شبکه تلگرام که از محبوبیت خوبی درایران برخوردار است تو سط دولت این کشور فیلتر شد. اما این فیلترینگ نتوانست بیشتر از 2 فیصد از کاربران این شبکه را در ایران محدود بسازد زیرا استفاده از فیلترشکن خیلی زود همگانی شد و کاربران توانستند از فیلتر تلگرام عبور کنند.
بدیهی است که در عصر کنونی و پس از اعتیاد جمعیت 9 میلیونی به فیسبوک، مسدود کردن این شبکه منطقی نبوده و کاربران آن پس از اولین روز مسدود شدن به سراغ فیلترشکن و VPN خواهند رفت. عملی که مشکلات بیشتری را برای جامعه  و دولت به بار خواهد آورد.
در نتیجه استفاده از فیلترشکن زمینه افزایش آسیب‌های اجتماعی در جوانان و نوجوانان را بوجود خواهد آورد. زیرا فیلتر شکن ها کاربران را قادر خواهند ساخت تا به تمام سایت های که اکنون از طرف شبکه های مخابراتی مسدود می باشد هم دسترسی داشته باشند. سایت های که بیشتر آن ها دارای محتوای غیر اخلاقی و فیلم های مبتذل هستند و بدون شک کاربران برای ورود به حریم این سایت ها وسوسه میشوند.
 کودکان به دلیل بی‌تجربگی و کنجکاوی، بیشتر از بزرگسالان تحت تاثیر فضای اینترنت قرار می‌گیرند و در چنین شرایطی امکان استفاده آنها از سایت‌هایی با محتوای نادرست و غیر اخلاقی بیشتر است.
 از طرفی دیگر بیشتر و اغلب سرورهایی که اشتراک VPN را در اختیار کاربران قرار می دهند نه تنها تمامی اطلاعات رد و بدل شده را بررسی و کنترل می کنند بلکه به همین وسیله با پورتهای بازکامپیوتر کاربر، به اطلاعات درون سیستم وی دسترسی پیدا کرده و امکان کپی برداری و یا دیدن اطلاعات داخلی سیستم کاربر را برای سرورهای خارجی میسر می کنند،عملی که وزارت مخابرات به بهانه آن دست به فیلتر فیسبوک می زند.

۱۳۹۸/۰۱/۲۴

آیا در دین اسلام روز جمعه رخصتی است؟

آیا در دین اسلام روز جمعه رخصتی است؟


حدود هفت سال پیش روز های پنج شنبه از سوی کابینه حکومت وقت افغانستان در ادارات دولتی کابل رخصت اعلام شد. دلیل این رخصتی، جلوگیری از افزایش آلوده‌گی هوا در کابل و هم‌چنان پیش‌گیری از ازدحام بیش از حد ترافیکی عنوان شده بود.
کابینه حکومت وحدت ملی در نشست روز سه‌شنبه، چهاردهم حوت 1397، رخصتی روزهای پنج‌شنبه ادارات دولتی در کابل را لغو کرد و این تغییرات سر از سال ۱۳۹۸ خورشیدی اعمال گردید.
اندکی پس از آن کابینه دولت افغانستان طرح پیشنهادی وزارت کار و امور اجتماعی کشور را مبنی بر تعیین روزهای جمعه و شنبه به عنوان رخصتی عمومی تایید کرد. ارتباط با بازارهای جهانی و استفاده از ظرفیت‌های بیشتر این بازار، دلیل اصلی تلاش دولت برای تغییر تعطیلات آخر هفته عنوان شده است. پیش از این بانک‌ها و مؤسسات افغانستان، روزهای پنجشنبه و جمعه تعطیل بودند و بیشتر بازارهای جهانی روزهای شنبه و یکشنبه و به این ترتیب برای انجام معاملات و داد و ستدها تقریبا چهار روز مفید هر هفته از دست می رفت و همه اتفاقات باید در سه روز باقی مانده صورت می گرفت؛ اما با جابجایی یکی از دو روز تعطیلی از پنجشنبه به شنبه، حداقل یک روز کاری مفید دیگر برای ارتباط با بازارهای جهانی ایجاد می‌شود. این طرح البته موافقان و مخالفانی هم دارد. بی‌شک تجار و بازرگانان و شرکت‌ها و مؤسساتی که با بازارهای جهانی در ارتباط هستند، از این طرح به شدت استقبال کرده و می‌کنند، ولی مخالفان این طرح هم برای خود استدلال‌های دارند
اغلب به این استدلال میگردد که روز جمعه روز رخصتی است و نباید به کار پرداخته شود و روز شنبه روز کار هست و رخصت بودن در این روز شباهت به یهود  داشته و از نظر دین اسلام مردود است.
اما آیا در دین اسلام روز جمعه روز خصتی و تعطیلی است؟
خداوند متعال در آیه 9 سوره الجمعه فرموده است:
﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوۡمِ ٱلۡجُمُعَةِ فَٱسۡعَوۡاْ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَذَرُواْ ٱلۡبَيۡعَۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ٩ الجمعة: ۹
« اى کسانىکه ایمان آورده‏اید چون براى نماز جمعه ندا درداده شد به سوى ذکر خدا بشتابید و داد و ستد را واگذارید اگر بدانید این براى شما بهتر است.»
از آیه فوق چنین استنباط می شود که مسلمانان صدر اسلام پیش از نماز جمعه به کار مصروف بودند و قطعا در این ساعات تعطیل نبوده اند.
هم چنین در آیه بعدی آن خداوند جل و جلاله به کار بعد از نماز جمعه فرمان داده است:
فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ « الجمعه 10»
پس هنگامى كه نماز پايان يافت، در زمين پراكنده شويد و از فضل الهى طلب كنيد و خدا را بسيار ياد كنيد، باشد كه رستگار شويد.
جمعه‌ ، هرگز تعطیل‌ مطلق‌ و روز خودداری از کار کردن‌ یا روز استراحتِ کامل‌ نبوده‌ است. بلکه روز کار است که فقط در هنگام اقامه نماز جمعه دستور به تعطیلی داده شده است. ‌

۱۳۹۸/۰۱/۱۳

بازار گرم پایان نامه نویسی در افغانستان


 
بازار گرم پایان نامه نویسی در افغانستان
پایان نامه یا مونو گراف (برای لیسانس) و تیزس (برای ماستری) نوشتاری است که دانشجویان در موضوعی خاص مربوط به رشتهٔ تحصیلی خود، برای دریافت مدرک تحصیلی می‌نویسند. در پایان‌نامهٔ دانشجویان موضوع یا سؤالی را بررسی کرده و از راه تجزیه و تحلیل یا تجارب عملی یا آزمایشی به آن پاسخ می‌دهند. به بیان دیگر پایان‌نامه شامل استدلال موضوعی، ارائهٔ پژوهشی تجربی، حاصل کارآموزی یا عصاره‌ای از درس‌های آموخته‌شده در دوران تحصیلی دانشجوست که با راهنمایی استادان نگارش و تدوین می‌شود.
پایان نامه ها منابع اطلاعاتی ارزشمندی برای علاقمندان آن حوزه است زیرا توسط دانشجویان متخصص رشته تحقیق شده، توسط اساتید برجسته رهنمایی و توسط هیئت متخصص دانشکده نقد و بررسی می گردند. از این رو پایان‌نامه‌ها معمولاً اساس تدوین مقاله‌ها یا کتاب‌های منتشر شده بعدی می‌شوند و تا آن زمان تنها مدرک دسترس‌پذیر آن فعالیت علمی محسوب می‌شوند.
در دانشگاه‌های افغانستان، ارائه رساله‌ای به‌ عنوان پایان‌ نامه تحصیلی یکی از شرایط لازم و اجباری جهت فراغت از دوره تحصیلی و دست یابی به گواهینامه و مدرک دانشگاهی می باشد. اما این پایان نامه ها ندرتا مطابق قاعده و قوانین نگارشی و تحقیقاتی تهیه می شوند.
چند روز پیش گزارش تحقیقی در رابطه به میزان فقر چند بعدی در افغانستان خواندم که توسط دانشجویان دانشگاه آکسفورد تهیه شده بود. پس از آن پروژه تحقیقی دانشجویان دانشگاه های افغانستان و دانشگاه های اروپایی را مقایسه کردم . یکی از این پروژه های تحقیقی، مونوگراف یا پایان نامه است.
بازار تهیه و فروش پایان نامه درافغانستان به شدت داغ است. عکاسی ها و مراکز چاپ و نشر خدمات فروش انواع پایان نامه و مرتبط به انواع رشته های تحصیلی را ارائه میدهند و مشتریان شان نسل تحصیل کرده و آینده ساز کشور
هر چند تهیه پایان نامه تحصیلی توسط فرد غیر از دانشجو مغایر با اصول اکادمیک و قوانین وزارت تحصیلات عالی است و باید از آن جلوگیری صورت گیرد اما عمق فاجعه آنجا است که دانشجوی که یک دوره تحصیلی را سپری نموده و می باید در مهم ترین بخش های سازنده کشوری ایفای وظیفه کند حتی قادر به تهیه چند صفحه تحقیقی نیست. آن هم تحقیق که شکل معمول آن جمع آوری مطالب از حضرت گوگل و ویکی پیدیا و شکل خیلی پیچیده و سخت گیرانه آن جمع آوری مطالب از چند کتاب است.
 در دانشگاه های افغانستان ندرتا به تحقیقات ساحوی پرداخته می شود و دانشجویان افغانستان زحمت انجام آن را بخود نمی دهند. ابعاد این فاجعه آنقدر وسیع است که حتی فارغین دوره ماستری (ارشد) نیز تیزس ماستری خودرا از بازار خریداری می کنند. این در حالی است که دانشجویان دانشگاه های خارجی به خاطر یک تحقیق ساده به کشورهای همانند افغانستان سفر می کنند.
در نتیجه این دانشجویان ناتوان کتله را تشکیل خواهند داد که داکتر آن مریض را خواهد کشت، انجنیر آن خانه ما را بر سر ما فروخواهد ریخت، حقوق دان و اقتصاد دان آن سیستم اداری کشور ما را از بین خواهند برد و نهایتا قاضی و فارغ شرعیات آن تنها بخاطر ریش تراشیده مان ما را تکفیر خواهند کرد و علیه ما حکم جهاد خواهند داد.