خشونت
علیه زنان از مسایل مهم اجتماعی است که با وجود پیشرفتهای فرهنگی و فکری در بیشتر
کشورها حتا کشورهای توسعهیافته و دموکراتیک نیز مشاهده میشود. مساله
خشونت شاید از مهیبترین پدیدههایی است که زنان را در افغانستان تهدید میکند.
خصوصا در سالهای اخیر این مساله بهشدت در حال گسترش است.
بنابر تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO)، خشونت
به استفاده عمدی از نیروی فزیکی یا قدرت، تهدید و یا تمایل به استفاده از آن علیه
خود یا دیگری، گروه یا جامعه اطلاق میشود که موجب بروز آسیب، مرگ، یا آسیبهای
روانی، ضعف رشد یا انواع محرومیتها میشود. در
اعلامیه محو خشونت علیه زنان مجمع عمومی سازمان ملل به سال ۱۹۹۳ خشونت علیه زنان بهمعنای
هر عمل خشونتآمیز مبتنی بر جنسیت تعبیر شده است که سبب بروز یا احتمال آسیبهای
روانی، جسمانی، جنسی و یا آزار و رنج زنان از جمله تهدید به انجام چنین اعمالی یا
محدودیتهای اجباری و یا اختیاری از آزادی در زندگی عمومی یا زندگی خصوصی میشود.
خشونت
علیه زنان در دسته های گوناگون تقسیم بندی می شوند:
·
خشونت فزیکی (قتل، آتش
زدن، لت و کوب، مجروح کردن، کار اجباری، قطع اعضای بدن)،
·
خشونت جنسی (تجاوز جنسی،
لواط، روابط نامعمول جنسی، توهین و تحقیر و بی حرمتی جنسی، روسپی گری اجباری، سقط
جنین، اجبار به تماشای فیلم های مستهجن، اجبار به روابط زن و شوهری، ارتباط
نامشروع شوهر با دیگران، بارداری اجباری و... )،
·
خشونت اقتصادی (عدم تامین
نفقه، ممانعت از حق کار، منع تصرف در ارث، نپرداختن مهریه و...)،
·
خشونت لفظی و روانی (تحقیر، دشنام دادن،
تهدید، تهمت زدن، انزوای اجباری و ...)،
خشونت
علیه زنان محصول ارزشهای پدرسالاری و توزیع نابرابر جنسیتی قدرت در خانواده و
جامعه است. و زمانی اتفاق میافتد که مردان علیه اقتدار مردانه خود وارزشهای
پدرسالاری تهدید احساس کنند.
بانک
جهانی در سال ۱۹۹۳ میلادی اعلام کرد که تجاوز و خشونت خانگی موجب از دست رفتن ۵ درصد
(۲.۵ سال) از سالهای زندگی در زنان ۴۲ – ۱۵ ساله میشود. در امریکا هر ۱۸ دقیقه
یک زن مورد ضرب و شتم قرار میگیرد، بهطوری که علت مراجعه ۲۲ تا ۳۵ درصد زنان به
بخشهای عاجل درمانگاهها، خشونت خانگی است.۳۰ – ۲۵ درصد زنان امریکایی، مورد آزار جسمی شوهران خود
قرار میگیرند. ۲۵ – ۱۵ درصد این زنان حتا در هنگام بارداری نیز، مورد ضرب و شتم قرار
گرفتهاند. ۶۲ درصد از مقتولان زن در سال ۱۹۸۷ میلادی در کانادا توسط شوهران خود
کشته شدهاند. ۴۱ درصد زنان هند بر اثر آزار جسمی شوهران خود، دست به خودکشی میزنند.
مجتمع
جامعه مدنی افغانستان که درباره خشونتهای خانوادگی در افغانستان تحقیق کرده است،
افزوده که نزدیک به ۸۰ درصد مردان افغانستان
علیه زنان شان خشونت خانوادگی مرتکب میشوند.
همواره
هنگام شنیدن کلمه خشونت علیه زنان به فضای مردانه و خشونت از جانب مردان توجه میشود،
درحالیکه بعد مخفی خشونت علیه زنان توسط زنان صورت میگیرد. یکی
از مصادیق خشونت زنان علیه زنان در سطح جامعه، برخوردهای نامساوی و تبعیضآمیز
مادر شوهر، خواهر شوهر و غیره اعضای خانم خانواده شوهر است.
میزان
زیادی از خشونت علیه زنان خصوصا خشونت لفظی و روانی توسط مادر شوهر انجام میشود.
تحقیر، دشنام دادن، تهدید به ازدواج دوباره همسر زن، بارداری اجباری و موارد دیگر
از نمونه های بارز آن است. همچنان دربیشترین موارد انگیزه خشونت های فزیکی و
اقتصادی توسط مادر شوهر و خواهر شوهر بوجود می آید. گرچه آمار دقیقی از میزاین این
نوع خشونت ها که توسط اقوام شوهر صورت گرفته وجود ندارد اما با بررسی پرونده های
خشونت میتوان به آسانی به این نکته پی برد که در جامعه افغانی عامل و انگیزه قسمت زیادی از
خشونت علیه زنان خود زنان هستند.







